Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
Cookies op 50plusser.nl

50plusser maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. 50plusser gebruikt functionele en analytische cookies om u een optimale bezoekerservaring te bieden. Bovendien plaatsen derde partijen tracking cookies om u gepersonaliseerde advertenties te tonen en om buiten de website van 50plusser relevante aanbiedingen van 50plusser te doen. Ook worden er tracking cookies geplaatst door social media-netwerken.
Door op Akkoord te klikken gaat u hiermee akkoord.

Akkoord
 
Geen cookies


Klik hier voor meer informatie.
Bekijks
Foto's
_
Home__Weblog__Prikbord__Foto's__Links__Gastenboek__Zoeken__Tip__Login
_

_

Andere artikelen



Gewone dingen

Waarin de dingen zich in werkelijkheid, in diepste zin in onderscheiden is 'stemming'. De stemming is niet wat dingen op kunnen roepen. Het is juist omgekeerd. De stemming verleent ieder ding zijn identiteit. En de stemming kan vele gedaantes kennen, gedaantes die alleen maar verschijningen zijn. Dat wat verschijnt verschijnt dankzij een stemming. Zoals Plato's idee. Of misschien zoals Nietzsches muziek als wereldgrond.


Het woord 'baksteen' verwijst naar een baksteen. Maar niet omgekeerd. Het woord 'baksteen' is volkomen contingent en cultureel bepaald, in andere talen zijn het andere woorden, andere tekens. Maar die veranderen niets aan de baksteen.


Eigenlijk kom ik hierop door mijn dromen. Allereerst doordat ik me mijn dromen alleen maar kan herinneren via de stemming. Wanneer ik de stemming nog sterk voel, zal ik me gemakkelijk de droomvoorstellingen herinneren. Maar wanneer ik die voorstellingen zou willen gaan omschrijven, vervluchtigt de droom(-voorstelling). De stemming blijft, en is heel vaak niet in woorden te duiden. Op het moment dat je het probeert klopt het nooit volledig met de stemming. De betekenis, de kracht daarvan is zelden in woorden te vangen. Bij mijn weten, of, naar mijn gevoel eigenlijk zelfs helemaal nooit. De stemming is het Ding an sich

Het meeste heldere, het minst 'onderscheidende'

Muziek representeert niets, de stemming representeert niets


Maar een stuk muziek, een akkoord, een muziekwerk roept soms wel een voorstelling, op. En zo is het met een stemming waarmee je wakker wordt. Je weet dat je druk gedroomd hebt, maar er is niets wat je nog voor ogen staat van die droom. Hoe vind je die droom terug? Door in een woordenboek te duiken? Een encyclopedie? Door je verleden na te gaan? Nee, door terug te gaan naar de stemming en daar zo diep mogelijk in te duiken. De stemming is de grond, de drager, het hypokeimenon, zowel als de substantie van de dingen. De stemming bestemt. Natuurlijk niet je levensparcours, maar wel alles wat je meemaakt, alles wat je voelt en denkt. Niet in een beschrijvende zin, dat is nu juist het lastige hier, de stemming is steeds wat zich aan beschrijving, verklaring, uiteenzetting onttrekt. Het is het licht en niet de schaduw, noch het object dat de schaduw werpt.


Het onderscheid dat Kant maakte tussen het kunstzinnige gevoel en het verstandelijk begrijpen heeft me altijd al enorm gefascineerd. Het 'helder maar niet distincte' van de esthetische ervaring tegenover (of naast) het verstand wat we bij een rekensom gebruiken. Distinct maar uiterst kortzichting en diffuus.


De kunstzinnige beleving is woordloos, terwijl het verstandelijke weten en kunnen volledig door woorden gedekt en afgebakend lijkt te kunnen worden. Veel makkelijker daarom over verstandelijke zaken te ouwehoeren dan iets over een esthetische ervaring te zeggen, dat zou er alleen maar afbreuk aan doen. Dat waarover men niet spreken kan daarover moet men zwijgen. Dat betekent wel dat het belangrijkste, dat het fundamentele, de grond van en in ons zijn vrijwel onbesproken blijft. De stemming waarin de dingen bestaan is onzegbaar. Maar o wat kunnen we die soms overweldigend sterk ervaren. En o hoe belangrijk lijken die dingen soms te zijn vanwege het discours waar we zo mee geïnvolveerd zijn, door in beslag genomen worden.


Dat waar je aandacht aan schenkt groeit. Dat waar je het niet met een paar steekwoorden en een selfie over hebben kunt met de ander, zelfs niet beroeren, niet aanraken kunt, bestaat dat nog in deze tijd van sociaal media geklepper en gewapper, het flaneren nu? Liefde, dood, verlies, angst, de metafysische angst waar Heidegger indringend over schreef, over het wakker geschud worden erdoor, het opnieuw geboren worden in zekere zin, er zijn zoveel stemmingen die elk woord te boven gaan, elk beeld, elke voorstelling, elk sentiment ook. Want vergis je niet, stemming en sentiment, en zelfs emotie, en zeker ook drift, dat zijn heel verschillende dingen.


Iedereen kent een grondstemming, die los staat van humeur. Die stemming is je identiteit. Met die stemming ontwaak je, en met die stemming slaap je in. Door die stemming weet je dat jij jij bent, en dat hetgeen je waarneemt in jouw wereld of bewustzijn plaatsvindt.


Zou je die grondstemming kwijtraken zou je aan de meest vreselijke verwarring en angsten ten prooi vallen.


Je kunt immens verdrietig zijn, je opperst gelukzalig voelen, de grondstemming is hetzelfde.

Natuurlijk is de meest interessante vraag of er een stemming bestaat bij niet organische zaken.


Dat dieren een grondstemming kennen, dat leidt geen twijfel. En planten denk ik ook zeker, ze zijn gevoelig voor allerhande prikkels, reageren op veel prikkels en staan in contact met andere planten (zoals de vele voorbeelden in the secret life of plants' -BBC- lieten zien).


Maar laten we een grote sprong maken, misschien staat het gehele universum wel in een stemming, in een soort eeuwige harmonie der sferen waarover Pythagorus sprak.
Een harmonie, een stemming, een sfeer, die zich niet laat ervaren omdat die nooit afwezig is, zich niet afwezig laat denken, voorstellen. Precies als de individuele grondstemming. Dat wat het dichtst bij is, kennen we niet. Ken jezelf, oh ironie


Nee nog weer even terug, je bent net wakker met een vreemd naijlend gevoel, dat moet een droom zijn, wat voor droom, welke droom, je vindt die niet terug met woorden, niet met voorstellingen, nee enkel met dat gevoel zelf, door zo sterk mogelijk dat gevoel op te halen, de stemming, want dat is de droom. De eventuele voorstellingen die daarná komen vormen een afgeleide, net als de eventuele woorden, teksten. Dit is het belangrijkste wat ik wil proberen: De woorden en/of voorstellingen vormen niet de inhoud, maar zijn eerder een bijverschijnsel, een epifenomeen van de droom. En zelfs als bijverschijnsel zijn ze facultatief. Iedere voorstelling waarmee je je droom probeert vast te leggen, als een soort puzzelstukje van een nader in te vullen puzzel, blijkt, wanneer je die voorstelling gaat omschrijven, onwezenlijk en de stemming verdwijnt in plaats van voort te duren en bij ieder volgend puzzelstukje sterker, duidelijker te worden. Hoe meer je je van je droom herinnert in voorstellingen, gebeurtenissen, woorden, gesprekken, wat dan ook, hoe meer de stemming op de achtergrond raakt. Terwijl die stemming wezenlijk de duiding is of was van je droom. De puzzelstukjes zijn volkomen nietszeggend en dragen ook geen enkel gevoel met zich mee. Dit is dus wat ze in fimls helemaal verkeerd doen, de wijze waarop een droom wordt gerepresenteerd. Net zo onmogelijk als een stuk muziek voor doven uitbeelden of beschrijven.


En zo kom ik bij de ellende van taal en beeld.


De Seinsvergessenheit van Heidegger.


Stemmingmakerij


De scholastiek (en eigenlijk al Aristoteles) stelde: Er bestaat geen gedachte buiten de taal, iedere gedachte is talig. Iets weten, begrijpen, inzien betekent dat in woorden uiteen te kunnen zetten, te kunnen onderwijzen.


Ik vrees dat ik vrijwel permanent gedachten heb waar geen woord aan te pas komt. Dat is ook -voor mij althans- het grappige van 'mijn gedachten op papier te zetten': kijken of er ook woorden voor gevonden kunnen worden, en soms vind je die warempel, tenminste daar kan het op lijken.


Maar meestal lijkt het er maar weinig op. Want zoeken naar woorden betekent meestal verdwalen in de taal, waarbij die taal wellicht heel kundig en knap en snedig gebruikt wordt, maar de gedachte volkomen vergeten raakt.


In de moderne fysica, met name de kwantumfysica blijkt de taal, en in feite ons discursieve denken, wezenlijk tekort te schieten. Dat zou een paradigma kunnen zijn. De fysica zou de taal en ons rekenkundig denken los kunnen trekken van alle oude telramen en alle clichés op het gebied van plaats en tijd en kwantiteit,identiteit, 'werkelijkheid'.

Podcast opzoeken


https://wetenschap.nu/ronald-hanson-kunnen-twee-deeltjes-zich-tegelijkertijd-op-meerdere-plekken-bevinden-ja-podcast-34/


De taal en ons denken losmaken van de oude telramen en de versleten clichés ('materie', 'geest', 'ik', enz.) is misschien een aporie, misschien moeten we ons losmaken van de taal wanneer we ruimer willen denken, vollediger willen kunnen denken. Ach geklets in de ruimte natuurlijk want wie heeft daar behoefte aan, maar toch nog even verder kletsen.


"Weet je hoe indianen een probleem oplosten in hun gemeenschap? In een kring zaten ze een tijdlang zwijgend bijeen, tot er een teken gegeven werd door het opperhoofd." Werd me eens verteld. Romantiek. Maar het bleef me mij, dat beeld, een conflict oplossen niet door te praten met elkaar, maar te zwijgen, samen.


Natuurlijk kan zwijgen een probleem/conflict ook vergroten of verhevigen. Ik denk hier niet in oplossingen, het gaat enkel om 1 omkering waar ik volkomen van overtuigd ben, dat het woord uit de gedachte komt, en de gedachte uit de stemming. Verschillende gedachten uit verschillende stemmingen, maar al die stemmingen toch weer gebonden door 1 grondstemming, de basso continuo. En dat het woord dus altijd maar een flauwe afspiegeling vormt. Een schaduw in de grot.


Net als de schaduwen in Plato's grot voor de werkelijke wereld gehouden worden, als een werkelijke wereld de gemoederen beheersen, zo gebeurt dat dus met de woorden en beelden waarmee we elkaar bestoken, onderwijzen, liefhebben, verleiden. Wat helemaal niet erg is, zolang je je dat realiseert. Dat 'je realiseren' kan eenzaam stemmen. Weldadig eenzaam, omdat het zo puur is. Het gevoel over een zee uit te kijken en niets te zien, niets te horen, dat je afleidt. A propos, ook dit is een beeld.

Vannacht 2 augustus verschillende dromen waarin 'ik' zowel subject als object was, 'tegelijkertijd', afhankelijk van de stemming waarmee ik ze opzocht.


Vannacht 4 augustus dromen waarin ik eindeloos zou kunnen wroeten mbt zowel particuliere conflicten tussen mij en de wereld, binnen mijn biografisch bestaan, alsook het conflict zich tussen de meeste specimen van alle andere levensvormen, in het algemeen, zal voordoen. Buigen of barsten. Het conflict: de middenweg vooral. Is daar een tom-tom voor. Of wil de natuur die niet, is die tegennatuurlijk? Is het conflict de vader van alle dingen, een voorwaarde voor bestaan, voortbestaan


En ook nog even: wanneer het universum, de ruimte uitdijt, dijt de tijd dan ook uit?

Wat heeft dat voor ons, eigenlijk vraag ik dit puur voor mijzelf, tot gevolg?


vragen vragen vragen

Vannacht een droom waarvan de stemming me maar niet verlaten wil. Het interesseert me niet wat ik gedroomd heb, maar de stemming blijft zich opdringen. Het heeft geen enkele zin onderdelen van die droom naar voren te brengen. Die zeggen nooit iets over die stemming die zo belangrijk lijkt te zijn en die alleen maar vervagen zal, in een mist optrekken zal, wanneer je de droom beschrijven wilt.


En zo is ook het leven


De droom moet worden gedroomd, het leven geleefd. Hoe indrukwekkend ook, vraag je niet af waar het over gaat, wat het betekent, wat het betekent dat het allemaal zo gewichtig lijkt te zijn, daar kom je niet achter, zeker niet wanneer je daarnaar op zoek gaat


Dat je bijvoorbeeld een verlichte bij hebt die de overige bijen toespreekt met: 'alles is energie, energie die alles continu beïndigt en alles continu opnieuw laat beginnen, een groot kosmisch komen en gaan van deeltjes waar alles, en dus ook wij, ik, jij, deel van uitmaken, ja ook vrouwen en kinderen, een 'ewige widergubrgte vom anfang ab' ( ja Nietzsche had ergens wel de jklok horen luiden) .




Wat zullen die andere bijen daarvan opkijken. Nee natuurlijk niet, het zou ze wat. Honing! Daar gaat het om. Dat is wat bijen doet tikken en waar iedereen wat aan heeft, wat hen een plek doet innemen binnen het geheel. Stilstaan bij of je verheven voelen door een 'ervaring' van, een krachtig lucide 'inzicht' in dat dat geheel is van een walgelijke lulkoek-romantiek. De bijen weten het.

Ik zat met de handen in het haar vannacht over een schilderij dat ik voor Huub en zijn vrouw had gemaakt. Het waas niets, het was in ieder geval niet af, en als ik er gehaast en gestresst nog even mee door zou gaan om het op te krikken naar een wat aanvaardbaarder niveau zou ik het natuurlijk volledig verknallen. Dat realiseerde ik mij maar al te goed, in mijn droom. Ik kan vrij goed voor me halen wat, of beter, hoe het geschilderd was. Het was een voorstellingsloos schilderij, maar wel organisch van structuur, beetje naar het tachisme neigend.

Het beeld heb ik dus onthouden, er is nog altijd sprake van een naijlende voorstelling. Maar die zou ik niet bezitten, die zou ik zelfs nooit gehad hebben, wanneer ik niet met mijn handen in het haar had gezeten over dit produkt. Deze stemming, deze gevoelskleur is nogal sterk, nogal schreeuwerig in dit geval, maar dat hoeft natuurlijk niet om een voorstelling te genereren. Zachter, pastelkleurig, of in grijstinten kan ook volstaan, hoewel me dat onvoldoende lijkt om een droom in een voorstelling te bewaren


De voorstelling is ingebed en wordt zelfs geschraagd door de stemming. Zonder stemming is men doof en blind. De voorstelling is uiteraard een ontisch fenomeen, het is niet zo dat er niets plaatsvindt, niets 'is' zonder voorstelling, zonder indruk, zonder stemming welke laatste dus een noodzakelijkheidsvoorwaarde is voor indrukken/gewaarwordingen en voorstellingen. Een boom die in een bos omvalt zonder dat daar een waarnemer, een waarneming van is, valt daar niet minder om, en daar zullen geluidsgolven bij voortgebracht, al zal er geen wezen zijn om dat geluid te kunnen horen.


Maar gewoon even bij wijze van gedachteëxperiment: zou 'stemming' ook een rol spelen in het bestaan en het gebeuren van de dingen, heeft 'stemming' ook een ontologische kant of speelt die enkel een rol in onze subjectieve gewaarwordingen (die natuurlijk wel een invloed, een doorwerking hebben op het zijn en gebeuren van dingen). Is stemming de (ook fysische) wereldgrond zoals Nietzsche die aan de muziek toeschreef en eerder al Schöpenhauer die status de wil toekende, de subjectieve wil die een subjectief kenbaar/ervaarbaar fenomeen is van de objectieve wereldwil. Niemand kan dit weten, maar die vraag is zo verdomd interessant...de Newtoniaanse vallende appel die is niet enkel object, vallend door de zwaartekracht, maar tevens subject, iets dat wil vallen, zwaartekracht en wil zijn twee kanten van dezelfde medaille. Object en subject zijn in wezen identiek.

Het waargenomene is de waarnemer (?)


Ik zit op een verkeerd spoor. Terug naar stemming, en muziek. Bij ieder beeld, bij ieder gebeuren 'hoort' een klank, opgewekt, droevig, sinister, een klank met een zekere stemming waarvoor we tal van predikaten kennen om die enigszins te omschrijven. Die predikaten, de taal, vormen het meest een afgeleide, dan komt de klank, de muziek desgewenst, en dan de stemming. De klank geeft een stemming weer. En geeft de stemming het beeld weer? Nee, het beeld geeft de stemming weer, het beeld is de weerklank van de stemming. En al kun je een stemming als droefgeestig of opgewekt of als rustig, als sereen, als onheilspellend, onbehaaglijk enz. typeren, het blijft stemming. Stemmingen zijn niet van elkaar te onderscheiden/af te bakenen zoals dingen en beelden. Er is zoiets als een grondstemming. En dat is volmaaktheid, die in alle dingen, alle beelden en elke klank en elke waarneming en elke waarnemer te vinden is.

Waardoor dat alles niet, nooit, volmaakt is ligt aan allerhande vormen van verstoring, ruis, redundantie aan de kant van de waarnemer, de subjectzijde. Alleen hierin onderscheidt het subject zich van het object, dat de waarneming zich laat verstoren. Het waargenomene uiteraard nooit. Dat is in zichzelf wat het is. Een diffuus zijn bestaat niet, enkel een diffuse waarneming.


Wie wel eens een echte zware depressie heeft doorgemaakt weet hoe ernstig die verstoring zijn kan van waarneming en daarmee je gestemdheid -contact met de stemming van de dingen, de grondstemming waardoor je zelf geworteld bent in het zijn. Het is waardoor het leed van een depressie niet uit te leggen valt omdat het met het niets te maken heeft waar we geen woorden voor hebben, geen contact mee hebben, geen enkele verbinding mee hebben/kennen. Daarom kan het leven nooit mooier zijn dan na een doorgemaakte depressie. Het heeft weer klank gekregen. Je hoort weer, ziet weer, voelt, beleeft weer en dat angstwekkende niets -waarover Heidegger ook spreekt, als datgene wat de mens pas echt wakker kan maken- ligt achter je.


De afwezigheid van kan veel betekenen met betrekking tot de aanwezigheid ervan, op voorwaarde dat iemand die afwezigheid zelf ervaren heeft. Dat zal gepaard gegaan zijn met angst, een wonderlijke onbestemde angst in het geval de dingen hun betekenis verliezen, waarneming verflauwt, er eenvoudig niets meer is, ofschoon toch alles hetzelfde blijft.


Heidegger noemde het metafysische angst, Sartre existentiele angst. Een angst die niet op de dingen begrepen is, die geen duiding heeft, geen enkele betrekking kent. Die angst die een soort weergalm van het niets lijkt te zijn, de subjectieve weergalm van het objectieve niets waarin alle betekenis, aiedere duiding, iedere stemming verloren gaat.

Misschien wel het meest bijzondere, die angst gekend te hebben, die overal bovenuit gaat en volkomen onbestemd is.


Even vasthouden. Aan de objectzijde hebben we gestemdheid, aasn de subjectzijde stemming. Wat is is gestemd(-heid), wat bewust-is is stemming. Wat niet-is of genietigd is zou mogelijk met een fenomeen als 'zwart gat' in verband gebracht kunnen worden, en in subjectieve zin met angst (nee, niet vergetelheid), horror vacui.


Life of Pi. Slot: twee verhalen die beide precies vertellen wat ik doorgemaakt heb, zegt de hoofdpersoon. Welke prefereer je?


Die vraag of het antwoord daarop is onbelangrijk, evenals het gegeven dat beide verhalen onmogelijk kloppend, fysische gebeurtenissen kunnen zijn. Interessant is het alleen dat twee verhalen die geheel verschillende entiteiten aanduiden beide exact kunnen vertellen wat iemand door heeft gemaakt.
Betekent niet dat het subjectief ondergane de objectieve werkelijkheid is, maar dat de werkelijkheid geen specifieke duidingen kent, alleen specifieke stemmingen


Ik ben blij het bovenstaande genoteerd te hebben. Zonder deze notities zou ik nooit zo doordrongen zijn geraakt van de juistheid van de gedachte dat de stemming aan alles vooraf gaat en de grond van de wereld, ons zijn, ons bestaan is en mogelijk zelfs 'het zijn'.


Zojuist een gesprek beluisterd waarin iemand betoogt dat je de werkelijkheid niet kunt beschrijven. Zodra je dat proberen gaat glijdt die als zand tussen je vingers weg.


De werkelijkheid wijkt voor woorden.


Maar dat komt alleen doordat de werkelijkheid in wezen stemming is en volstrekt niet aan woorden beantwoordt, tenzij deze woorden een heel klein beetje de stemming van de werkelijkheid weergeven.


Muziek is stemming, Nietzsche noemde muziek de wereldgrond


Muziek brengt geen stemming over in klank, maar is stemming, is gestemdheid.


Soms die van liefde, en dan kan die stemming boven ieder andere -buiten de muziek gelegen- ervaren stemming van liefde uitgaan. Hoe bijzonder is dat.


In plaats van liefde kan dat ook droevenis zijn, of bljheid, opgewektheid. Steeds kan muziek daarin de langs niet-muzikale weg ervaren stemmingen van dien aard hogelijk overtreffen. Zo kraxchtig is muziek, en zo dichtbij. Zo primair misschien wel.


Muziek bezit zelfs de kracht iemand in een stemming te brengen die aan geen enkele aardse ervaring te relateren is. Zelf ervoer ik zo'n stemming in de 3e symfonie van Henryk Gorecki. Dat kan buitengewoon aangenaam, maar net zo goed geweldig beangstigend zijn, precies: een mens van onbestemde angst vervullen. Muziek kan een stemming bezitten die onwerkelijk is, dwz niet gegeven in de realiteit. Muziek kan een eigen realiteit worden. En zo bedwelmen, in een hemelse verrukking brengen, maar ook vergiftigen, bijna tot een soort psychose voeren.


Een onbestemde stemming


Eigenlijk allemaal naar analogie van het onderscheid dat Frege maakt tussen Sinn en Bedeutung. Muziek die een stemming bezit die geen referentie in de werklijkheid lijkt te hebben is muziek met een betekenis zonder een duiding. Zoals een symbool.


We hoeven daarvoor niet per se naar klassieke muziek te kijken als dus bv die derde symfonie van Gorecki, je kunt ook het late werk van John Coltrane heel goed als voorbeeld nemen. Ook muziek die je in geweldige extase kan brengen, maar net zo goed immens bedroefd kan maken.


In zekere zin geldt dit natuurlijk net zo voor oudere klassieke muziek en jazz voor zover die geen teksten en geen impressionistische elementen kent. Het verwijst nergens naar, het geeft niet iets weer uit de werkelijkheid. Maar het appeleert dan toch wel meestal aan een bewegingsrytme of cadans en dat staat niet los van onze fysieke werkelijkheid. Het is muziek die fysiek motiveert. Ja ook Bach, zelfs Bach.


In de Romantiek heb je uiteraard te maken met klankovereenkomsten met uitingen van verdriet, pijn, smart, schrik enz. Muziek is nooit vreemd maar kan wel bevreemden doordat de stemming geen relatie met de werkelijkheid, met onze ervaringswereld lijkt te hebben.


Vreemd kan een door techniek voortgebracht geluid zijn. Van een boormachine, van een kraan, een vliegtuig, electrinca

Die geluiden kennen geen stemming. Ze kunnen ons alleen hinderen. Geen stemming, maar wel een bestemming.


Geluiden zonder stemming noch een bestemming kennen we uit de musica nova plonk-plon-plonk-rammelebam muziekstijlen. Geluiden die toevallig lijken en hooguit doen denken aan een ongeluk bij het openen van een deur van een keukenkastje.


Maar de eveneens modern klassieke zogeheten 'minimal music' kan een magisch trancenderende werking hebben op het gemoed. Voor mij is het mooiste voorbeeld nog altijd Canto Ostinato van Simeon ten Holt dat in gelukkig vele versies en orchestraties is uitgevoerd, want alle zeer de moeite waard.


Buitengewoon verheffend en verlossend, bevrijdend vind ik het Adadio Asai uit het Pianoconcert voor de linkerhand geschreven van Ravel en dan vooral in deze uitvoering https://www.youtube.com/watch?v=NRTWLQ4nI6Q&list=RDNRTWLQ4nI6Q&start_radio=1


Ik ken dit stuk al zo'n vijftig jaar, heb het talloze malen beluisterd, en het heeft nog niets aan kracht verloren, zeker niet wanneer ik deze versie beluister.

Stemming bestaat ook buiten geluidsgolven en de waarneming van geluidsgolven. Stemming wordt daar niet door gemarkeerd. Dat zal ieder doof mens kunnen beamen. Maar ook ieder horend mens kan dit begrijpen. (of Dilthei's Verstehen).


Honden nemen stemming altijd heel goed waar, en ik die van honden. Er hoeft geen geluid, geen vriendelijke toon, geen enkel uitnodigend gebaar aan te pas te komen om met een mij volkomen vreemde hond een ontmoeting te ervaren als met een allerbeste vriend die je na lange tijd tegenkomt. Geldt voor veel andere dieren.


Natuurlijk spelen zintuigen hierin een rol, maar niet de rol die hen vaak toegekend wordt.


Oliver Sacks geeft als voorbeeld een dove patiënt die veel meer haalt uit de speech van een presidentskandidaat op tv -zonder daar dus ook maar 1 woord van te kunnen verstaan- dan de meeste luisteraars.


Wij proeven met onze neus, ruiken met onze tong, zien met onze oren en horen met onze ogen, het loopt allemaal door mekaar heen en speelt ook allemaal samen

Geluiden zonder stemming noch een bestemming kennen we uit de musica nova plonk-plon-plonk-rammelebam muziekstijlen. Geluiden die toevallig lijken en hooguit doen denken aan een ongeluk bij het openen van een deur van een te vol keukenkastje.


De wereld is van een stemming die altijd een samenhang bezit, zelfs, hoe absurd en onvoorspelbaar ook, harmonieus is. Atonale muziek is daarom misschien soms facinerend doordat zij het niets vertoont, verklankt. Het onwereldse, tegenwerkelijke








Geplaatst op 05 juni 2021 07:42 en 649 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_





_
Gast  10 jun 2021 20:54
Ja, dan merk je dat je oud word